Εμάς, ποιος θα μας βοηθήσει;

Τον τελευταίο καιρό διαβάζω ένα βιβλίο του Ιβάν Μαΐσκι, με τίτλο ''Ποιος βοήθησε τον Χίτλερ;''. Ο Ιβάν Μαΐσκι ήταν πρεσβευτής της Σοβιετικής Ένωσης στο Λονδίνο από το 1932 έως το 1943. Από τη θέση αυτή πήρε μέρος στα μεγάλα διεθνή γεγονότα της εποχής. Στο βιβλίο του καταγγέλλει την κοντόφθαλμη πολιτική των Άγγλων, Γάλλων και Αμερικανών, οι οποίοι προσπάθησαν να ενεργήσουν βάσει συναισθήματος κι όχι συμφέροντος. Μια πολιτική κατευνασμού που ενθάρρυνε τον Χίτλερ και οδήγησε με μαθηματική ακρίβεια στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Όμως, ποιο ήταν το συναίσθημα; Το μίσος που έτρεφαν οι ηγεσίες των προαναφερθέντων χωρών, σύμφωνα με τον Μαΐσκι, προς την Σοβιετική Ένωση. Το εντυπωσιακό στο βιβλίο είναι ότι καθόλη τη διάρκεια της ανάγνωσης δεν έχω αντιληφθεί την παραμικρή μορφή αυτοκριτικής από τον πρεσβευτή, είτε για τις πράξεις του είτε για τη Σοβιετική Ένωση. Λες και η εξωτερική πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης ήταν πλήρως φιλειρηνική, αλάνθαστη ή έβριθε με συνέπεια. Λες και οι Σοβιετικοί δεν έπαιζαν παιχνίδια σε διπλό ταμπλό.

Τα ίδια συμβαίνουν και τώρα. Βλέπεις τον Βενιζέλο και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να επιτίθενται στην Χρυσή Αυγή. Να προσπαθούν να την πετάξουν εκτός Βουλής. Χωρίς να μπορούν να αντιληφθούν ότι τα έργα τους θα φέρουν ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Κάθε φορά που οι βουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ., κι όχι μόνο, ανοίγουν το στόμα τους κατά της Χρυσής Αυγής, το κόμμα του Μιχαλολιάκου ανεβάζει τα ποσοστά του. Αντί να στρώσουν τον κώλο τους κάτω και να κάτσουν να βρουν τι πηγαίνει στραβά στην πολιτική του κόμματος, αυτοί προσπαθούν να εκμαιεύσουν ψήφους, σκοτώνοντας, τουλάχιστον έτσι θεωρούν, τον γάιδαρο του γείτονα. Το χειρότερο είναι ότι στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. συνεχίζουν να νομίζουν, λόγω πολιτικής αδράνειας και χαζομάρας, ότι αποτελούν ακόμα μεγάλο κόμμα. Κι αν ο ελληνικός λαός χρειάστηκε 40 ολόκληρα χρόνια για να καταλάβει το παπατζιλίκι, τρέμω στο πόσο χρόνο θα χρειαστεί ο Μπένι. Πάλι καλά που ο Λοβέρδος είναι έτη φωτός ''μπροστά'' από τους υπολοίπους. Και σε τελική ανάλυση, ο μόνος που μπορεί να βγάλει την Χρυσή Αυγή εκτός Βουλής είναι αυτός που την έβαλε σε πρώτη φάση: ο ελληνικός λαός.

Τα ίδια βλέπεις και στον Άρη. Ναι, υπήρχε αλλοίωση αποτελέσματος με τον Ατρόμητο. Ας ανοίξουμε και ένα Τουίτερ για να ουρλιάζουμε κατά των διαιτητών, όπως κάνει ο Αλαφούζος. Λες και θα κερδίσουμε κάτι από αυτό. Αφού είμαστε αδύναμοι αγωνιστικά, διοικητικά και οικονομικά. Αφού έχουμε επιλέξει εδώ και πολλά χρόνια να απέχουμε συνειδητά από το παρασκήνιο. Μόνο μία λύση υπάρχει: να εντοπίσουμε τα λάθη μας, να πάψουμε να τρωγόμαστε μεταξύ μας και να νοικοκυρευτούμε. Εκτός αν θεωρούμε, όπως ο Μαΐσκι για την εξωτερική πολιτική της χώρας του, ότι είμαστε αλάνθαστοι και πολύ απλά μας κυνηγάνε λόγω (ταξικού) μίσους. Και επιτέλους, ας σταματήσουμε να κατηγορούμε τους παίχτες. Τόσο μπορούν, τόσο παίζουν. Εκτός αν διαπιστώνεται πρόβλημα νοοτροπίας στον κάθε νεαρό ποδοσφαιριστή που ξεπήδησε από τις ακαδημίες. Και η αλήθεια είναι ότι σε αυτό το κομμάτι μάλλον δεν έχει γίνει καλή δουλειά.

Υ.Γ.1 Πόσοι από εσάς πιστεύουν ότι δεν θα υπάρξουν νέα μέτρα;

Υ.Γ.2 O Πανόπουλος ξαναέφερε τον Ουζουνίδη. Εμείς γιατί να μην ξαναφέρουμε τον Κατσαβάκη;

Υ.Γ.3 Απίστευτα πράγματα συνέβησαν στην Ολλανδία. Σε ένα παιχνίδι νέων, παίχτες 15 και 16 χρονών (!) ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου έναν επόπτη. Φτου φτου, μακριά από εμάς.

Υ.Γ.4 Στο μπάσκετ δεν τα καταφέραμε απέναντι σε μια ανώτερη ομάδα. Πρέπει να καταλάβουμε πως πρέπει να συμβιβαστούμε με το παρόν κι όχι να ζούμε με τα μεγαλεία του παρελθόντος. Και αρκετά με αυτήν την μιζέρια. Βαρέθηκα.

Υ.Γ.5 Το καλοκαίρι πετούσα ψηλά, και τώρα έλιωσαν τα φτερά μου. Σαν τον Ίκαρο.

Ο καθρέφτης και το καύσιμο της αγάπης

Συχνά αναρωτιέμαι τι είναι η αγάπη. Από πού πηγάζει; Τι μας ωθεί σε αυτήν; Πόσο επιλεκτικά δηλώνει παρούσα ή απούσα; Ποια κίνητρα μας παρακινούν και τι κριτήρια πρέπει να ικανοποιούνται; Και, τέλος, γιατί ορισμένοι άνθρωποι δεν αγαπούν και πώς γίνεται να πάψεις να αγαπάς κάτι ή κάποιον που κάποτε λάτρευες ή έλεγες ότι λάτρευες; Αυτές οι απορίες προέρχονται από έναν άνθρωπο που ελπίζει να πραγματοποιήσει σύντομα το ταξίδι της αγάπης. Ας σημειωθεί ότι δεν δένομαι εύκολα με ανθρώπους, αλλά όταν αυτό συμβαίνει, προφανώς από επιλογή κι όχι ανάγκη, σημαίνει ότι έχω διαπιστώσει κάτι ελκυστικό, σαγηνευτικό, γοητευτικό και ενδιαφέρον στο πρόσωπο με το οποίο θέλω να έρθω κοντά. Μολαταύτα, ομολογώ ότι γνωρίζω άκρως ελάχιστα: κάθε φορά που νομίζω ότι μαθαίνω κάτι, διαπιστώνω ότι βρίσκομαι ακόμα στην πρώτη πίστα. Δηλώνω, με τύψεις και ντροπή, ότι πάσχω, μεταξύ άλλων, στο να αποκαλύπτω και να εκδηλώνω, κυρίως λεκτικώς, τα θετικά συναισθήματα που μου προκαλεί η άλλη πλευρά, ενώ, παράλληλα, θα πρέπει να χαλαρώσω τις άμυνές μου, να μην προσπαθώ να τα ερμηνεύσω όλα με τη λογική και να είμαι πιο διαλλακτικός/προσεκτικός σε ζητήματα που απαιτούν λεπτούς χειρισμούς. Και για αυτό υπόσχομαι εκ νέου ότι θα προσπαθήσω σκληρά, όσο δύσκολο, επίπονο ή χρονοβόρο κι αν είναι, να βελτιωθώ έτι περισσότερο.

Προσοχή, όμως: τα ερωτήματα της πρώτης παραγράφου δεν αναφέρονται μονάχα σε ανθρώπους ή έμβια όντα. Για παράδειγμα, αγαπώ την Αρειανάρα και μάλιστα ανιδιοτελώς -κάποια στιγμή θα αναφερθώ εκτενώς σε αυτό το ζήτημα. Επίσης, αγαπώ το κρεβάτι μου και τα μαξιλάρια μου. Έχω δεθεί μαζί τους. Κάθε βράδυ που πέφτω για ύπνο, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα κρεβάτια και μαξιλάρια που με έχουν φιλοξενήσει, γίνομαι δεκτός με τυμπανοκρουσίες και κόκκινα χαλιά. Σας φαίνεται υπερβολικό; Ανώμαλο; Οξύμωρο; Μπορεί και να είναι. Αλλά πώς δείχνεις την αγάπη σου στο κρεβάτι και στα μαξιλάρια; Πώς δείχνεις την αγάπη σου στο καλό σου αυτοκινητάκι το οποίο, αν και 16 ετών, σε βγάζει πάντοτε ασπροπρόσωπο; Υποθέτω ότι ο μόνος τρόπος είναι να τα προσέχεις. Να τα φροντίζεις. Να μην τα κακομεταχειρίζεσαι. Κι ας μην το αντιλαμβάνονται συνειδητά, όπως ένας άνθρωπος ή ένα ζώο. Υπάρχει, όμως, μια σημαντική λεπτομέρεια: το κρεβάτι, τα μαξιλάρια και το αυτοκίνητο δεν (μπορούν να) προβάλλουν απαιτήσεις, παράλογες ή λογικές. Δεν διαπραγματεύονται. Άρα, εκ των πραγμάτων, σε ισχυρή και έκδηλη αντίθεση με ό,τι συμβαίνει με τις πάσης φύσεως ανθρώπινες σχέσεις, δεν παρατηρούνται περιθώρια για συμβιβασμούς, αμοιβαίες υποχωρήσεις, συμφωνίες, επανορθώσεις ή αποκαταστάσεις -άρα, δεν οικοδομείται μια αμφίδρομη σχέση αγάπης. Υπάρχουν απλά για να μας εξυπηρετούν. Και γνωρίζουν μόνο μια μορφή αλληλεπίδρασης, αντίδρασης αν προτιμάτε: παύουν να μας εξυπηρετούν όταν σταματήσουμε να τους δίνουμε τη δέουσα σημασία ή έστω όταν γνωρίσουν την ανηλεή φθορά του χρόνου. Όπως γίνεται αντιληπτό, μια τέτοια κατάσταση εντοπίζεται και στις ανθρώπινες σχέσεις. Όταν αδιαφορείς προκλητικά για κάποιον, θα σταματήσει να σου δείχνει ενδιαφέρον, ενώ μπροστά στον παράγοντα ''χρόνο'' όλοι υποκλινόμαστε. Πρόκειται περί φυσικής αλληλουχίας. Ίσως έτσι εξηγείται το πως μπορεί κάποιος να πάψει να αγαπά. Αλλά, αν δεν αδιαφορείς; Αν νοιάζεσαι; Πώς γίνεται ο άλλος να πατήσει φρένο, λες και τα αισθήματα είναι διακόπτης που τον πατάς και ξαφνικά σκοτεινιάζει; Πολύ δύσκολη ερώτηση. Προσωπικά, όντας ένας νάνος της γνώσης, αλλά και των γνώσεων, έστω κι αν διεξάγω υπεύθυνη προσπάθεια, αδυνατώ να δώσω ουσιαστική απάντηση. Αλλά είμαι σίγουρος ότι αρκετοί από εμάς έχουμε βιώσει, συχνά με επώδυνο τρόπο, μια τέτοια κατάσταση. Ως εκ τούτου, οι προσωπικές μας σκέψεις μπορούν να εκφράσουν και να περιγράψουν την κατάσταση πιο εύστοχα, και πιο δυσβάσταχτα, από ό,τι τα λόγια: η λεκτική φυλακή των σκέψεών μας είναι πολύ μικρή για να αποτυπώσει το μεγαλείο των συναισθημάτων μας.

Ο άνθρωποι ζητούν, λοιπόν. Απαιτούν. Διαπραγματεύονται. Δρουν. Αντιδρούν. Έχουν, άλλωστε, το κάθε δικαίωμα. Συνιστούν ένα ανοιχτό και δυναμικό σύστημα που ταλανίζεται, μεταξύ άλλων, από πάθη, αδυναμίες, συναισθήματα, φοβίες, ανασφάλειες και απωθημένα, τα οποία εκδηλώνονται ποικιλοτρόπως -ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την προσωπικότητα των άλλων: δεν θα χάσουμε. Μάλιστα, πλείστες φορές, τα ανωτέρω στοιχεία που μας καταδυναστεύουν (;), θεωρούμε, πολλάκις λανθασμένα, ότι αντικατοπτρίζονται στον άνθρωπο που μας ενδιαφέρει. Συν τοις άλλοις, το να προσπαθείς επισταμένα να υποτάξεις την άλλη πλευρά στα θέλω σου, δημιουργεί κραδασμούς που απορροφούνται μονάχα με συμβιβασμούς, κατανόηση και αμοιβαίες υποχωρήσεις μεταξύ των δυο πλευρών. Αλήθεια, όμως, πώς μπορείς να συμβιβαστείς με κάποιον που δηλώνει ασυμβίβαστος; Δεν είναι δυνατόν να απαιτείς από τον άλλον πράγματα, κι εσύ από την μεριά σου να μην πράττεις το παραμικρό -να μην θες να πράξεις το παραμικρό: αυτό είναι το χείριστο όλων. Οι κλυδωνισμοί, λοιπόν, στις ανθρώπινες σχέσεις επέρχονται επειδή δεν αντέχουμε να βλέπουμε στους άλλους, όπως νομίζουμε, τον ίδιο μας τον εαυτό με τα ελαττώματα και τις ατέλειές του -κι όμως, προσπαθούμε να αλλάξουμε τον άλλον σύμφωνα με τα θέλω μας! Πληγώνοντας, δηλαδή, τους άλλους, έστω ασυνείδητα, πληγώνουμε ουσιαστικά ένα δικό μας κομμάτι που βλέπουμε πάνω τους, ή νομίζουμε ότι βλέπουμε, και λατρεύουμε να μισούμε -η  πρόταση έρχεται σε αντιδιαστολή με την ισχύουσα άποψη που υποδηλώνει ότι πληγώνουμε τους άλλους, συνειδητά αυτή τη φορά, για να νοιώθουμε εμείς καλά. Και η πικρή αλήθεια είναι ότι προτιμούμε να σπάσουμε τον καθρέφτη μας, ή έστω ένα μεγάλο κομμάτι του, παρά να προσπαθήσουμε να συμφιλιωθούμε με αυτόν και να προετοιμαστούμε για νοητική επεξεργασία και ποιοτική βελτίωση.

Η ανθρώπινη μηχανή, επομένως, όπως γίνεται κατανοητό, τροφοδοτείται από ένα σημαντικότατο καύσιμο: τον εγωισμό -πρόκειται για άκρως απαραίτητο εφόδιο που στελεχώνει το είναι μας, αλλά μόνο όταν προσδιορίζεται εντός οριοθετημένου πλαισίου. Εντούτοις, βλέπεις ανθρώπους που έχουν ξεπεράσει το ανεκτό όριο του εγωισμού, να έχουν την απαίτηση να αγαπήσουν, και κυρίως να αγαπηθούν, δίχως να είναι διατιθέμενοι να προβούν σε συμβιβασμούς πάσης φύσεως: το μόνο που πετυχαίνουν είναι να υψώσουν ένα δυσθεώρητο φράγμα και να προκαλούν συνεχώς την άλλη πλευρά να το υπερπηδήσει. Μάταια, όμως. Μάλιστα, πολλές φορές η συμπεριφορά αυτή γυρνάει μπούμερανγκ: η άλλη πλευρά, αφού δεν μπορεί να υπερπηδήσει το φράγμα, δημιουργεί ένα δικό της -ας μην ξεχνάμε, πρώτος και καλύτερος εγώ ο ίδιος, ότι οι άνθρωποι δεν είναι τέλειοι· δεν γίνεται να είναι τέλειοι. Η αποκατάσταση, όμως, δεν είναι αδύνατη. Τίποτα δεν έχει κριθεί: συχνά το γκρέμισμα των φραγμάτων είναι πιο εύκολο από την ανέγερση αυτών και συνάμα αναζωογονητικό, εποικοδομητικό, τονωτικό για την εκάστοτε ανθρώπινη σχέση -μια σχέση δεν είναι αγώνας για να δούμε πόσα δίκια και πόσα άδικα έχει η κάθε πλευρά. Για μια στιγμή, όμως: για ποιον λόγο (θέλουμε να) αγαπάμε; Για να νοιώθουμε εμείς, μέσω του προσώπου που μας αφορά, καλά. Να νοιώθουμε όμορφα. Χαρούμενα. Για να ικανοποιούμε, δηλαδή, τον εγωισμό μας. Δεν υπάρχει κάτι κακό σε αυτό. Ούτε είναι ηθικά απρεπές. Τουναντίον, είναι απόλυτα φυσιολογικό, ομαλό, θεμιτό και υγιές. Αρκεί να μην εγκλωβιζόμαστε στην υπέρμετρη φιλαυτία μας. Μακάρι να μπορούσαμε να την εκτοπίσουμε και να την επαναφέρουμε εντός πλαισίου. Προσωπικά, εγώ, ως Κωστής, θα κάνω ότι καλύτερο μπορώ. Και θα τα καταφέρω.

Y.Γ.1 Ευχαριστώ τους φίλους μου που όταν τους χρειάζομαι είναι πάντα εκεί για να μου συμπαρασταθούν.

Υ.Γ.2 Οι Manowar εύχονται σε όλους καλό μήνα!

Ο πραγματικός φταίχτης

 Η ανάρτηση που ακολουθεί, αναφέρεται στο προ μηνός ματς του Παναθηναϊκού με τον Άρη και δημοσιεύεται αυτούσια, όπως ακριβώς την είχα γράψει τότε. Ο λόγος που την δημοσιεύω τώρα είναι ότι όλο αυτό το διάστημα δεν είχα ίντερνετ και, επιπλέον, θα είχε ενδιαφέρον να συγκρίνουμε το τότε με το τώρα.

Έγραφα ότι ο Φερέιρα θα πρέπει να αναθεωρήσει πολλά μέσα στο κεφάλι του. Επίσης, έχω αναφερθεί κατά κόρον στην σημασία του αγωνιστικού πλάνου. Τι σημαίνει αγωνιστικό πλάνο; Όπως ένας σκηνοθέτης επιλέγει να δώσει στον κάθε ηθοποιό τον ρόλο που του ταιριάζει σε σχέση με το σενάριο, έτσι και ο προπονητής πρέπει να βρει την ιδανική θέση στο χόρτο για τον κάθε παίχτη και τον ιδανικό σκοπό για το σύνολο. Προχθές, είδαμε δυο τελείως διαφορετικές ομάδες να προσπαθούν να εφαρμόσουν τα αγωνιστικά τους πλάνα. Ο μεν Παναθηναϊκός επαλήθευσε για μια ακόμη φορά τη φετινή ιστορία: ποδόσφαιρο κατοχής και έχει ο Θεός (του Πολέμου). Όποιος νομίζει ότι η κατοχή είναι σημαντική στο ποδόσφαιρο, πλανάται πλάνην οικτράν και -συγγνώμη που θα το θέσω ωμά- είναι άσχετος ή δημοσιογράφος. Η κατοχή είναι σημαντική μόνο όταν γνωρίζεις πως να την αξιοποιήσεις. Και αυτός ο Παναθηναϊκός δεν έχει ιδέα -το ίδιο ισχύει για τη διαχείριση του σκορ. Μα, θα ήθελα να ήξερα: πώς θα αντιμετωπίσει την Λάτσιο στο προσεχές ματς; Ξέρετε τι είναι να παρατηρείς μια ομάδα επί 90' λεπτά και στο τέλος του αγώνα να μην καταλαβαίνεις το σύστημα και τις διατάξεις των παιχτών; Πάρτε όποιον παίχτη του Παναθηναϊκού θέλετε και πείτε μου ποιος ήταν ο ρόλος του στο γήπεδο -εξαιρείται ο Τοτσέ, ο οποίος, ενώ δείχνει να γνωρίζει τον ρόλο του, είναι απελπιστικά μόνος: πιέζει χωρίς βοήθειες και τροφοδοτείται μάλλον καταλάθος. Εξηγήστε μου, διότι εγώ δεν μπορώ. Το ερώτημα, όμως, που ανατέλλει μέσα στο μυαλό μου είναι κάπως διαφορετικό: ποιος πραγματικά ευθύνεται για την αγωνιστική κατάσταση της ομάδας; Η απάντηση στην συνέχεια.

Από την άλλη πλευρά, είδαμε έναν Άρη που έβριθε με τακτικό ρεαλισμό -ουσιαστικά, εφαρμόσαμε ό,τι δεν είδαμε στην Τούμπα, δηλαδή παίξαμε ποδόσφαιρο αναμονής. Το προπονητικό δίδυμο παρέταξε τρία χαφ στο κέντρο που μπλόκαραν, και μάλιστα εύκολα, την ανάπτυξη του Παναθηναϊκού -τώρα, για ποια ανάπτυξη μιλάμε όταν ο Βιτόλο παίρνει την πρώτη πάσα και επωμίζεται το ξεδίπλωμα του παιχνιδιού, δεν ξέρω. Ο Άρης είχε παραχωρήσει συνειδητά χώρο στον αντίπαλο, είχε σχετικά μικρό πλάτος, έπαιζε επιθετική άμυνα στο μισό τερέν, είχε θαυμάσια διαγώνια αλληλοκάλυψη, έπαιξε ικανοποιητικά το μαν του μαν, παρουσίασε, με κυριότατο εκφραστή τον Πουλίδο, αμυντικό βάθος και εμφάνισε ποδοσφαιρικό τσαμπουκά. Σε αυτό το σημείο επιτρέψτε μου ορισμένες παρατηρήσεις. Πρώτον, τα ακραία χαφ του Άρη πολλές φορές άφηναν τη θέση τους, προφανώς λόγω προπονητικών οδηγιών, και κυνηγούσαν οριζόντια τα αντίπαλα σέντερ μπακ. Το αποτέλεσμα αυτού του κυνηγητού ήταν η εμφάνιση πανικού στο αντίπαλο αμυντικό κεντρικό δίδυμο. Δεύτερον, κάποιος πρέπει να μιλήσει στον Καζναφέρη. Σε κάθε αγώνα θέτει υπεύθυνη υποψηφιότητα για απευθείας αποβολή. Κι αν δεν κάνει τάκλιν στον αντίπαλο, κάνει στα νεύρα μας. Τρίτον, ήταν φανερό ότι η ομάδα πήρε μέτρα μετά το 30' λεπτό. Η αγωνιστική κατάσταση και η ετοιμότητα του αντιπάλου βρισκόντουσαν σε χαμηλά επίπεδα κι ως εκ τούτου το προπονητικό δίδυμο έκρινε επιβεβλημένο να ψάξει το γκολ. Και καλά έκανε. Όσο για τον Αγκάνθο, είχα γράψει ότι (μου) θυμίζει Κάμπορα. Γράψτε άκυρο: είναι καλύτερος από τον Αργεντινό -το επιθετικό πλάνο της ομάδας είναι σίγουρα μονοδιάστατο, αλλά ο τακτικός του ρόλος, ως target man κι όχι μόνο, είναι σημαντικότατος.

Και φτάνουμε στον επίλογο, όπου θα σας χαρίσω απλόχερα την απάντηση στο ερώτημα της πρώτης παραγράφου. Επαναλαμβάνω για πολλοστή φορά ότι μια Π.Α.Ε. αποτελεί ένα δυναμικό σύστημα. Δεν είναι αποστειρωμένος οργανισμός. Δέχεται ερεθίσματα, επηρεάζεται και διακατέχεται από πάθη. Και, συνήθως, σχεδόν πάντα δηλαδή, αυτά προέρχονται από την αλληλεπίδραση της Π.Α.Ε. με τους οπαδούς και ειδικά με εκείνους που αρέσκονται να αυτοηρωποιούνται –προφανώς οι οργανωμένοι φέρουν μέγιστες ευθύνες, αλλά υπάρχουν στιγμές που οι μη οργανωμένοι φέρονται χειρότερα, ακόμα κι από τον ίδιο τον φορέα. Αναφέρομαι σε αυτούς που διαδήλωναν κατά του Τζίγγερ. Σε αυτούς που υπερηφανεύονται ότι τον έδιωξαν. Σε αυτούς που ήταν ανήμποροι να καταλάβουν το παπατζιλίκι της πολυμετοχικότητας. Σε αυτούς που διασκέδαζαν με τα τερτίπια του Τσάκα. Σε αυτούς που έφεραν τον Αλαφούζο, ο οποίος επωμίζεται εξ ολοκλήρου το αποτυχημένο πείραμα της ''Αλαφούζιας εισφοράς''. Σε αυτούς που έχουν αρχίσει να μετανιώνουν για τη φυγή του Τζίγγερ: μετά το ματς με τον Άρη, άκουσα/διάβασα αρκετές φορές την φράση: «Τζίγγερ, αγόρασε» (!) -άραγε, θα πληθαίνουν οι φωνές; Οι οπαδοί, λοιπόν, ευθύνονται για την σημερινή κατάντια του Παναθηναϊκού. Και το χειρότερο είναι ότι ακόμα δεν το έχουν πάρει πρέφα. Και επειδή οι δημοσιογράφοι δεν θέλουν συνειδητά να κατηγορήσουν για κανέναν απολύτως λόγο τους οπαδούς (ή τον τουιτάρχη Αλαφούζο), στρέφουν τα βέλη τους στον Φερέιρα. Ένας Φερέιρα που από μυρουδιάς, όταν μας πρωτοσυστήθηκε, μετατράπηκε εντός τριών μηνών, σε μάγιστρο και ξαφνικά, φέτος, μετενσαρκώθηκε εκ νέου σε σαπάκι. Για μια στιγμή, όμως: αφού η ''πηγή όλων των κακών'' έφυγε, καθώς δεν μπορούσε να παλέψει το παρασκήνιο, γιατί η ομάδα δεν ανοίγει τα φτερά της; Ο Φερέιρα δεν την αφήνει;

Υ.Γ.1 Λέγεται ότι ο Φερέιρα είχε ξελογιάσει τον Αλαφούζο με τις γνώσεις του σε θέματα τακτικής. Αν είσαι πρωτοεμφανιζόμενος στο ποδόσφαιρο και πας γήπεδο για πρώτη φορά στα εξήντα σου, όντως μένεις έκπληκτος από τις τακτικές αναλύσεις κάποιου έμπειρου προπονητή -το δέχομαι χωρίς αντίρρηση. Οι οργανωμένοι, όμως, από τι είχαν γοητευτεί και δεν έκραζαν τον Φερέιρα; Κι αφού δεν τον έκραζαν, τι έφταιγε κατά την γνώμη τους; Η αυτοκριτική, πάντως, θα τους φανεί λίαν εποικοδομητική. Επίσης, είναι δυνατόν να πιστεύει κανείς, παρά τα βιαστικά και άστοχα άρθρα των δημοσιογράφων, ότι ο Ρότσα θα φέρει την άνοιξη;

Υ.Γ.2 Το παιχνίδι το είδα με αγγλικό σπικάζ. Κάθε φορά που παρακολουθώ παιχνίδια με αγγλική περιγραφή, το απολαμβάνω. Ειδικά στη φάση του πέναλτι που αναρωτιέται ο σπίκερ αν ο διαιτητής είναι τυφλός...

Υ.Γ3 Είχα προαναγγείλει τη δημοσίευση μια ανάρτησης που περιέχει ορισμένους προβληματισμούς. Δικούς μου προβληματισμούς. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια μορφή αυτοκριτικής. Ένοιωθα ότι έπρεπε να την υποστώ. Και πολύ σωστά έκανα! Η ανάρτηση, λοιπόν, είναι έτοιμη. Υπόσχομαι ότι θα την δημοσιεύσω, εκτός απροόπτου, την επόμενη φορά. Να είστε συντονισμένοι. Μέχρι τότε, ας απολαύσουμε το παρακάτω τραγούδι!

To deja vu του Μουσσολίνι

Παρακολούθησα τις προάλλες τον Υπουργό Οικονομικών της Πορτογαλίας. Έδινε συνέντευξη τύπου σχετικά με τα (οικονομικά) μέτρα που πήρε η ιβηρική χώρα και την επόμενη δόση που θα λάβει από την Τρόικα. Και ξαφνικά μου ήρθε deja vu. Νόμιζα ότι έβλεπα τον Τζέφρυ. Τον Παπακωνσταντίνου. Τον Μπένι. Τον Παπαδήμο. Τον Στουρνάρα. Τον Σαμαρά. Κι αυτοί λέγανε, ή λένε ακόμα, ακριβώς τα ίδια πράγματα -λέτε να έχουν και Πορτογάλους κλώνους του Τσίπρα; Χωρίς να υπάρχει η παραμικρή αναφορά στην ουσία. Ακριβώς όπως γίνεται στην Ελλάδα. Η συζήτηση εξακολουθεί να περιφέρεται και να εξαντλείται στα του χρέους και το πότε θα πάρουμε την επόμενη δόση.

Λες και είμαστε πρεζάκια που ψάχνουν απεγνωσμένα το επόμενο φιξάρισμα. Φαίνεται ότι η βούλησή μας επαφίεται, συμβαδίζει αν προτιμάτε, στις ορέξεις των εμπόρων που μας προμηθεύουν τη δόση, π.χ. επιμήκυνση, κούρεμα. Ενίοτε ακούς και καμιά κουβέντα για ανάπτυξη. Μόνο που δεν μας λένε τι ανάπτυξη θέλουν. Με ποιότητα; Με δικλείδες ασφαλείας; Με θέσπιση ορθολογικών ορίων; Με ηθική συγκρότηση; Με κάθε κόστος; Κατά την ταπεινή μου άποψη, όταν ο Σαμαράς βγαίνει στις κάμερες και κάνει λόγο για ανάπτυξη, εννοεί εκείνη που ανταποκρίνεται στις τριτοκοσμικές χώρες. Με ότι αυτό συνεπάγεται. Μα, ρε παιδιά, ποιος λογικός επιχειρηματίας θα έρθει να επενδύσει στην Ελλάδα; Ποιος θα έρθει σε μια χώρα που παραποιεί την ίδια της την ιστορία; Που καταλαμβάνεται από σαθρές κοινωνικές δομές και φθαρμένες αξίες. Που διαθέτει αναξιόπιστο πολιτικό σύστημα και έχει ανάγει την Δικαιοσύνη σε κουτσομπολιό. Που αρνείται πεισματικά να προβεί στις λεγόμενες διαρθρωτικές αλλαγές, ελέω του περίφημου πολιτικού κόστους, που θέτει η Τρόικα και βρίθει από ανεξήγητες εξάρσεις γραφειοκρατίας -ας μην ξεχνάμε και το πολιτικό κόστος της Μέρκελ στην Γερμανία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Εν των μεταξύ, στη Βουλή, η οποία έχει καταστεί πραγματικός θίασος δεύτερης και τρίτης διαλογής, και στα παράθυρα των δελτίων ''ειδήσεων'' οι συμμετέχοντες παίζουν παιχνίδια λέξεων. Ένα κράμα σκραμπλ και κρυπτόλεξου. Σαν τον επινοητικό Μουσσολίνι (φώτο), ο οποίος λίγο πριν την έκρηξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, κήρυξε την Ιταλία ως ''μη εμπόλεμος'', επειδή τον ενοχλούσε ο όρος ''ουδετερότητα'' -θεωρούσε ότι ταπεινωνόταν το κύρος της χώρας ως μεγάλη δύναμη. Και πες τότε ότι ήταν πραγματικά δύσκολοι καιροί. Τώρα, τι γίνεται; Στην Ελλάδα ασχολούμαστε με τον επιθετικό προσδιορισμό της χρεοκοπίας -μακάρι να γνωρίζαμε ότι έχουμε χρεοκοπήσει, και μάλιστα προ πολλού, πολιτικά, κοινωνικά, πνευματικά και ηθικά. Τακτική και άτακτη (χρεοκοπία), λοιπόν. Λες και πρόκειται για καμιά μαθητριούλα του Γυμνασίου. Αλήθεια, τι νοιάζει τον Έλληνα πολίτη ο επιθετικός προσδιορισμός μιας ενδεχόμενης χρεοκοπίας; Η ουσία είναι που (πρέπει να) τον ενδιαφέρει και δεν μιλάει κανείς για αυτή -προσωπικά, δεν βρίσκω κάποια γοητεία ή ενδιαφέρον στα ανούσια πράγματα. Ποιος αναφέρεται, άραγε, σε Υγεία, Παιδεία, Δικαιοσύνη, Μεταφορές, Εθνική Άμυνα και Εξωτερική Πολιτική; Νιώθεις ότι όλοι αυτοί οι τομείς έχουν μείνει στάσιμοι και έχουν παραμεληθεί του κερατά. Και σε τελική ανάλυση, τι σημασία έχει αν το χρέος καταστεί βιώσιμο, όπως όλοι εύχονται, ενόσω η ανεργία, η εγκληματικότητα, η χαζομάρα και η άγνοια καλπάζουν στα ύψη; Ρητορικό το ερώτημα.

Υ.Γ.1 Από τον Αντώνη Καρπετόπουλο: «Το εκπληκτικό γκολ του Μεξές έφερε ξανά στην επικαιρότητα το παλιό ΠΑΟΚτσήδικο ανέκδοτο. Παίζει, λένε, ο Άρης με τη Ρόμα και αρχηγοί είναι ο Μεξές με τον Κολτσίδα. Κατά το πρωτόκολλο, ανταλλάσσουν λάβαρα. ''Μεξές'', του λέει ο Γάλλος και του δίνει το χέρι. ''Φυσικά και σε ξέρω. Εσύ με ξες;'', τον ρωτάει ο Κολτσίδας…».

Υ.Γ.2 Το επόμενο άρθρο θεωρώ ότι θα σας προβληματίσει -θέλω να πιστεύω ενδελεχώς. Μην το χάσετε.

Υ.Γ.3 Οι μεγάλες μπάντες διαθέτουν και άσημα, υποτιμημένα κομμάτια. Οι Judas Priest δεν αποτελούν εξαίρεση. Κυρίες, δεσποινίδες και κύριοι, σας παρουσιάζω τον ''Πυρετό''. Οι Tipton, Downing και Halford σε μεγάλα κέφια. Σπουδαία μουσική, σπουδαίοι στίχοι.

Το κλείσμο των διαδρόμων

Το να ισχυρίζεται κάποιος ότι ο Ολυμπιακός θα πήγαινε για νίκη μέσα στην Γερμανία, είναι απλά αστείο. Κατέβηκε αποκλειστικά για να μην χάσει, δίχως μάλιστα να δείξει την παραμικρή διάθεση να βγει μπροστά και να κυνηγήσει ένα τέρμα. Ο Ζαρντίμ ευχόταν να λήξει το παιχνίδι 0-0, αλλά ζητούσε πολλά. Πάρα πολλά. Με αμυντικογενή τακτική, περίεργη διάταξη, κακή ανάπτυξη και πολλά λάθη, σε τακτικό και τεχνικό επίπεδο, δεν υπήρχε εναλλακτικό αποτέλεσμα, όσο κι αν ούρλιαζε ο σπίκερ ότι ο Ολυμπιακός είχε κλείσει τους διαδρόμους. Σκεφτείτε να μην τους είχε κλείσει. Τέλος πάντων. 

Διαπιστώνοντας το τακτικό mentality του Ολυμπιακού, σκέφτηκα ότι ήταν καταδικασμένος για κακή εμφάνιση και ενδεχόμενη ήττα. Δεν έπεσα έξω. Με τους ακραίους παίχτες, πλην Τοροσίδη, να μην μπορούν να μαρκάρουν χώρο και να είναι αδύναμοι στο ένας εναντίον ενός, δεν φρενάρεις τον ρυθμό. Πάλι καλά που η τριάδα της μεσαίας γραμμής έτρεχε οριζόντια/διαγώνια και κάλυπτε ορισμένα κενά στα άκρα. Μια τριάδα που δεν βοήθησε επιθετικά σε κανένα σημείο του παιχνιδιού. Αναιμική ανάπτυξη και μηδενική δημιουργία. Αλλά όταν βλέπεις τον Μοντεστό να παίρνει την δεύτερη πάσα για να επωμιστεί την οργάνωση και τον Μανιάτη να προσπαθεί να παίξει κάθετα, καταλαβαίνεις που πάει η δουλειά. Το αποτέλεσμα ήταν να παρατηρείς ημιτελείς/ανούσιες ατομικές προσπάθειες από τον Μασάδο και τον Αμπτούν, αλλά όχι ομαδικό παιχνίδι. Συν τοις άλλοις, η διάταξη της τριάδας και τα τεχνικά χαρακτηριστικά αυτής, απομόνωσαν τον Μήτρογλου. Εντούτοις, πρέπει να φανούμε οξυδερκείς: ο Έλληνας φορ (κλισέ) είναι μέτριος επιθετικός. Όταν τον σπρώχνεις εκτός περιοχής, τον απενεργοποιείς πλήρως, καθώς δεν βλέπει γήπεδο, δεν μπορεί να πασάρει, δεν μπορεί να ντριμπλάρει και δεν έχει ταχύτητα, άρα δεν μπορεί να δημιουργήσει: το αμυντικό δίδυμο της Σάλκε είχε πολύ εύκολο έργο. Αφήστε που ακόμα δεν έχει μάθει τι σημαίνει οφσάιντ.

Ας επανέλθουμε, όμως, στο κλείσιμο των διαδρόμων. Η ομάδα του Ζαρντίμ εφάρμοσε συνειδητά ένα είδος ελαστικής άμυνας. Η ελαστική άμυνα είναι μια καλή επιλογή για μια soft ομάδα που θέλει να πιέσει χαλαρά στο τερέν του αντιπάλου, να παραχωρήσει σταδιακά χώρο, να ρίξει τον μεταβολισμό του παιχνιδιού, να κλέψει μπάλες, ενόσω το τόπι βρίσκεται στο δικό σου τερέν, και να παίξει την κόντρα. Δεν περιλαμβάνει πολλά φάουλ και δεν απαιτεί τρομακτικό τρέξιμο. Η εξήγηση είναι απλή. Αν κάνεις φάουλ, ειδικά περιμετρικά της περιοχής σου, ωθείς συνεχώς τον αντίπαλο προς την εστία σου κι αυτό ο Ολυμπιακός δεν το ήθελε σε καμία περίπτωση, ενώ, αν η αλληλοκάλυψη κατά την μετάβαση της φάσης άμυνας από το τερέν του αντιπάλου στο δικό σου, γίνει σωστά, το τρέξιμο εμπεριέχει ποιότητα και ουσία, καθυστερώντας, παράλληλα, την ανάπτυξη του αντιπάλου. Μολαταύτα, ο Ολυμπιακός, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που προήλθαν από ατομικά λάθη της άμυνας της Σάλκε, δεν μπόρεσε να παίξει αποτελεσματικά την ελαστική άμυνα. Κι αυτό, όχι μόνο διότι δεν έριξε το τέμπο του παιχνιδιού και έτρεξε περισσότερο από τον αντίπαλό του, αλλά επειδή δεν έδειξε την παραμικρή διάθεση για αντεπίθεση, έστω κι αν ο προπονητής των Γερμανών επέλεξε να παρατάξει ψηλά την αμυντική του γραμμή και να προκρίνει το μαν του μαν.

Στο δεύτερο μέρος οι ρόλοι ξεδιαλύθηκαν σε απόλυτο βαθμό. Η Σάλκε φούλαρε τις μηχανές και κυνήγησε το γκολ, ενώ ο Ολυμπιακός προσπαθούσε να βρει αντίδοτο στο ποδόσφαιρο πρωτοβουλίας και στο ταχύτατο transition game των γηπεδούχων. Η ελαστική άμυνα καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από πίεση στο 1/4 του γηπέδου, ενώ η μπάλα μεταμορφωνόταν σε ρουκέτα κάθε φορά που έπεφτε στα πόδια των φιλοξενούμενων. Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε πόσες φορές πέρασε ο Ολυμπιακός την σέντρα, πριν δεχτεί το γκολ, και πόσα δευτερόλεπτα κατόρθωνε να κρατήσει την μπάλα στην κατοχή του -κι όσες φορές την περνούσε, οι επιστροφές των παιχτών ήταν πολύ αργές για επίπεδο τσου λου: υπήρχαν στιγμές που η επίθεση της Σάλκε εκδηλωνόταν σε μερικά δευτερόλεπτα (!). Η ποδοσφαιρική δικαιοσύνη, όμως, επικράτησε με το πνίξιμο του Κάρολ. Ευτυχώς, σε εκείνο το σημείο ο σπίκερ έλιωσε την καραμέλα των κλεισμένων διαδρόμων και αποφάσισε να παραδεχτεί ότι η γερμανική ομάδα ήλεγχε το παιχνίδι και είχε ευκαιρίες. Πάλι καλά. Πάντως, ορθώς το έθεσε ο Χουμπ Στέφενς, πριν το ματς: «Η απόδοση της Σάλκε θα καθορίσει το αποτέλεσμα του αγώνα». Και ευτυχώς για την ψυχική μας υγεία, δικαιώθηκε.

Υ.Γ.1 Ζητώ συγγνώμη για την απουσία μου, αλλά δεν είχα ίντερνετ! Για την ακρίβεια δεν είχα καν σταθερό τηλέφωνο! Καλώς σας βρήκα!

Υ.Γ.2 Ο Κάνθαρος δεν βρίσκεται και στα καλύτερά του. Ας δώσω καλύτερα την μπαγκέτα στους UFO. Θα τα πουν καλύτερα από εμένα.

Στοίχημα και πολυλογίες

Αν κάποιοι πρέπει να αισθάνονται χαρούμενοι από την συνέντευξη Σαββίδη αυτοί δεν πρέπει να είναι οι Π.Α.Ο.Κ.τσήδες, αλλά οι Έλληνες πολίτες. Σε τελική ανάλυση, πιο πολλά είπε, πάντοτε υπό τη συνοδεία έξοχων πολιτικών πινελιών, για τους Ρώσους που θέλουν να επενδύσουν στη χώρα μας και λιγότερα για το τι θα γίνει στον Π.Α.Ο.Κ. Τέλος πάντων. Ας αφήσουμε την εξωτερική πολιτική και το ελληνικό χρέος κι ας περιοριστούμε στα του Π.Α.Ο.Κ.

Ξεκινώ με ορισμένα ερωτήματα, διότι είδα αρκετές ανακρίβειες. Είναι φίλαθλος/οπαδός του Π.Α.Ο.Κ.; Ας είμαστε σοβαροί. Ένας Ρώσος επιχειρηματίας είναι που θέλει, μέσω της ομάδας, να επενδύσει στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, αναμένεται δυναμικό μπάσιμο στην Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης, ενώ, παράλληλα, έντονο είναι το ενδιαφέρον για το Λιμένα Θεσσαλονίκης και τον κλάδο της ενέργειας. Επομένως, οι φωνές που κάνουν λόγο για αυθεντικό Π.Α.Ο.Κ.τσιλίκι πνίγονται πάραυτα -μην σας ξεγελάει η φώτο. Έστω κι αν ο Ιβάν Σαββίδης θέλησε να δώσει μια οπαδική νότα ηρωισμού στη συνέντευξή του: προφανώς αυτό συνέβη για ευνόητους λόγους -κάτι ανάλογο, και μάλιστα σε αισθητά υψηλότερο βαθμό, είχε πράξει ο Μαρινάκης στην πρώτη του συνέντευξη. Είναι απατεώνας; Όχι, βέβαια. Ένας απατεώνας δεν περιμένει έξι χρόνια για τις κατάλληλες συνθήκες, προκειμένου να εισέλθει σε μια ανώνυμη εταιρία. Και προφανώς δεν είναι καψούρης με το ελληνικό ποδόσφαιρο. Αν ήταν, όλα αυτά  τα χρόνια θα είχε αναλάβει κάποια άλλη ομάδα.

Το θέμα, όμως, είναι να βοηθήσει τον Π.Α.Ο.Κ., και κατ' επέκταση το ελληνικό ποδόσφαιρο, να ξεφύγει από τον επαγγελματικό ερασιτεχνισμό που διέπει αρκετές δομές του. Και για να το κάνει αυτό χρειάζεται πλάνο. Σοβαρότητα, πάντως, δεν του λείπει. Ούτε φαίνεται ιδιαίτερα παιχνιδιάρης, σπάταλος ή τσαπατσούλης. Αυτό είναι πολύ κακό. Σίγουρα θα αναρωτιέστε το γιατί. Μα, ο Έλληνας οπαδός δεν γουστάρει τους ατσαλάκωτους -θεωρώ ότι δεν χρειάζεται να αναφέρω παραδείγματα. Επίσης, ο Έλληνας οπαδός δεν χαρακτηρίζεται από υπομονή: ένα συστατικό που περιέχεται στην ετικέτα κάθε πλάνου και σχεδίου. Η υπομονή συνιστά ένα απαραίτητο εφόδιο που σφυρηλατεί χαρακτήρες, αλλά, δυστυχώς, συχνά παρερμηνεύεται ως ανοχή. Και οι οπαδοί του Π.Α.Ο.Κ. δεν έχουν υπομονή -το ίδιο ισχύει για τους Αρειανούς: θυμηθείτε τους παράγοντες του Άρη, το κέικ της υπομονής, το (αυθεντικό) τιραμισού και το τετράγωνο της μελιτζάνας. Ήδη, λοιπόν, έχουν ξεκινήσει την πλάση μεγάλων ονείρων. Έρχονται δεύτεροι, όμως. Οι δημοσιογράφοι του Π.Α.Ο.Κ. είναι εκείνοι που ύψωσαν πρώτοι την σημαία της μεγαλομανίας -προσοχή: δεν αναφέρομαι για ενθουσιασμό, έστω και άκρατο, αλλά για πρόωρη, ανεδαφική και αδικαιολόγητη αλαζονεία. Λίγες ώρες, λοιπόν, μετά την αναμενόμενη συνέντευξη, έσπευσαν να γράψουν το αποθεωτικό κείμενό τους, συνοδευόμενο από τις απαραίτητες αγωνιστικές απειλές προς τις άλλες ομάδες, και άρχισαν να σκέφτονται μεγαλεία. Σκεφτείτε τι έχει να γίνει, όταν ο Σαββίδης διοργανώσει και δεύτερη συνέντευξη τύπου. 

Κι εδώ ακριβώς ανατέλλει το δυσεπίλυτο πρόβλημα. Το μεγάλο στοίχημα του Σαββίδη, κατά την ταπεινή μου γνώμη, δεν είναι να φτιάξει γήπεδο, να ξεχρεώσει, να φέρει μεγάλα ονόματα ή να ισοπεδώσει το κατεστημένο του Ολυμπιακού. Το μεγάλο στοίχημα, που πρέπει πάση θυσία να κερδίσει, είναι να μην απορροφηθεί από το σύστημα του Π.Α.Ο.Κ. -για να συμβεί αυτό, θα πρέπει πρώτα να αντιληφθεί τι έχει να αντιμετωπίσει. Ένα σύστημα που μαστίζεται από νοσηρές αντιλήψεις. Που βρίθει από φρούδες ελπίδες. Που υποστηρίζεται από ένα εξαιρετικά οργανωμένο δίκτυο προπαγάνδας. Κι όταν λέω σύστημα, εννοώ τους δημοσιογραφίσκους που με πολύ κόπο έχουν εισέλθει στο πάνθεον της μιζέριας και της υπερβολής, τους οπαδούς που, για κάποιο λόγο που αγνοώ, ονειρεύονται εκδίκηση από το κατεστημένο της Αθήνας και τις παραγοντικές βδέλες που μονίμως επιδείκνυαν μια ανεξήγητη εσωστρέφεια και ρουφούσαν το μεδούλι των οπαδών. Όταν, λοιπόν, συνειδητοποιήσει το στοίχημα και κατόπιν το κερδίσει, τότε και μόνο τότε θα μπορέσει να φτιάξει γήπεδο, να αποπληρώσει τα παγωμένα χρέη, να φέρει παίχτες και να διεκδικήσει επί ίσοις όροις τον τίτλο του πρωταθλητή. Γιατί; Μόνο τότε θα κερδίσει χρόνο για να εφαρμόσει στο ακέραιο το επιχειρηματικό του πλάνο. Διότι, κι αυτό αποτελεί πλέον κανόνα, οι οπαδοί και οι δημοσιογράφοι, μέσα στην ιδιοτέλειά τους και στην έπαρσή τους, συχνά ξεχνάνε ότι η εκάστοτε ομάδα, η οποία υπενθυμίζω ότι δεν τους ανήκει σε καμία περίπτωση, συνιστά ανώνυμη εταιρία (με κεφάλαια, ισολογισμούς, διοικητικό συμβούλιο, μετοχές κ.ά.), η οποία, προκειμένου να καταστεί βιώσιμη επιχείρηση, χρειάζεται απαραιτήτως εταιρικό πλάνο.

Εν κατακλείδι, ο ιδιοκτήτης του Π.Α.Ο.Κ. τοποθέτησε ψηλά τον πήχη: υποσχέθηκε πολλά, είπε περισσότερα και άφησε πλείστα υπονοούμενα. Τι θα συμβεί; Δεν μπορώ να το ξέρω. Με βάση την προϊστορία, όμως, το πιο πιθανό ενδεχόμενο είναι να φύγει νύχτα, όπως τόσοι και τόσοι επενδυτές από τις ομάδες της πόλης. Η προϊστορία, όμως, δεν επαναλαμβάνεται πάντα, αρκεί να υπάρχει η εξής προϋπόθεση: ότι ο οργανισμός του Π.Α.Ο.Κ., και του κάθε Π.Α.Ο.Κ., έχει μάθει από τα λάθη του. Και για αυτό δεν είμαι και τόσο σίγουρος.

Υ.Γ.1 Πριν σπεύσουν ορισμένοι και με κατηγορήσουν άδικα για εμπάθεια και παρόμοιους ατυχείς χαρακτηρισμούς, οφείλω να πω ότι ο Σαββίδης πρέπει και θέλω να πετύχει. Και, παρά το γεγονός ότι θα μπορούσα να απαριθμήσω αρκετούς λόγους, αρκεί ένας. Άνοδος του Π.Α.Ο.Κ. θα συμπαρασύρει, αργά ή γρήγορα, σε πρόοδο τον Άρη. Αυτό, ξέρετε, λέγεται ανταγωνισμός. Μια τόσο άγνωστη έννοια στην Ελλάδα.

Υ.Γ.2 Αγωνιζόμαστε με τον Παναθηναϊκό εκτός έδρας. Τι μπορούμε να περιμένουμε από ένα τέτοιο παιχνίδι;

Υ.Γ.3 Αυτό το πράγμα με το Facebook και το Twitter πρέπει να σταματήσει. Ο κάθε διάσημος (ηθοποιός, τραγουδιστής, πολιτικός, αθλητής κ.ά.), ή ''διάσημος'', εκτοξεύει την παπαριά του και κατόπιν σπεύδουν όλοι, πάντοτε μέσω πληκτρολογίου, να τον αποθεώσουν ή να τον κράξουν.

Υ.Γ.4 Καλή απόλαυση!