Περί άγχους

Στις 30/12/2012 έγραφα: «Η διατήρηση του αυτοελέγχου σε κρίσιμες στιγμές, συνιστά, θεωρώ, μεγάλο προσόν. Η αντιμετώπιση μιας δύσκολης/έκρυθμης/ψυχοφθόρας κατάστασης με τη λογική και την υπομονή, χωρίς ακραία συναισθήματα πανικού, άγχους και θυμού, αποτελεί τον καλύτερο σύμβουλο. Προσοχή, όμως: το γεγονός ότι παραμένω, ή δείχνω, ψύχραιμος και δεν αντιδρώ υπό καθεστώς τρέλας, δεν σημαίνει ότι δεν με νοιάζει, δεν με απασχολεί ή δεν με ενδιαφέρει κάτι. Ούτε ότι δεν προγραμματίζω το μέλλον και δεν κανονίζω τις επόμενες κινήσεις μου. Αλίμονο! Τι έπρεπε να κάνω, δηλαδή; Να φωνάζω και να οδύρομαι ή να πανικοβάλλομαι και να γκρινιάζω; Κι αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο να το αντιληφθεί κάποιος που έχει συνηθίσει να είναι νευρικός, γκρινιάρης και αγχώδης. Βλέπετε, καλώς ή κακώς, η ψυχραιμία -και η υπομονή: άκρως υποτιμημένη αρετή- δεν επιβάλλεται ή μαθαίνεται: κάποιοι την έχουν, κάποιοι δεν την έχουν. Και συνήθως, ένας άνθρωπος που δεν την έχει, ερμηνεύει την ψυχραιμία του άλλου σαν αδιαφορία, οκνηρία, αδράνεια, απάθεια, αμέλεια, αεργία (!!!) κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο. Πραγματικά πρόκειται για άκρως επιφανειακή, βιαστική, σκληρή και άδικη κριτική -δυστυχώς, προς μεγάλη μου λύπη, πίκρα και στενοχώρια δεν αποτέλεσα εξαίρεση του κανόνα».

Έναν χρόνο μετά, η θεματολογία δεν είχε αλλάξει ιδιαίτερα: «Θυμάμαι, κάποτε, που έδινα ένα μάθημα στο Πανεπιστήμιο. Η ιδιαιτερότητα προσδιοριζόταν στο ότι το μάθημα δινόταν προφορικά. Βρισκόμαστε, λοιπόν, έξω από την αίθουσα και περιμένουμε τον καθηγητή. Ξάφνου, αντιλαμβάνομαι ότι κάτι τσουλάει στραβά. Παγώνω την εικόνα και διαπιστώνω ότι αρκετοί συμφοιτητές μου είχαν λυγίσει, με την κυριολεξία της λέξης, από το άγχος. Μα καλά, σκέφτηκα, αν συμπεριφέρονται έτσι για ένα μάθημα που δίνεται προφορικά, τι θα κάνουν όταν η ζωή τούς παρουσιάσει μεγαλοπρεπώς τα πραγματικά προβλήματα; Οι σκέψεις αυτές διαλύθηκαν βίαια από την παρέμβαση δυο συμφοιτητρίων μου. Με πλησιάζουν και μου λένε: «Δεν διάβασες, ε;». Αναρωτήθηκα, πιστεύω εύλογα, πως σκατά κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα. Κι όταν εξέφρασα αυτό το ερώτημα προς εκείνες, μου απάντησαν το αμίμητο: ''Μα δεν φαίνεσαι αγχωμένος!''. Δυστυχώς αυτή η κατάσταση με ταλανίζει ακόμα και σήμερα».

Ποιος είναι ο κοινός παρανομαστής των παραπάνω αποσπασμάτων; Οι γυναίκες. Και εξηγούμαι ευθύς αμέσως. Στο μυαλό μιας γυναίκας αν κάποιος είναι χαρούμενος πρέπει να πετάει πυροτεχνήματα και να ουρλιάζει, σαν τον μανάβη της λαϊκής αγοράς (φώτο), από χαρά, αν είναι λυπημένος να ακούει νυχθημερόν το πένθιμο εμβατήριο του Chopin και τους φίλους να του λένε πόσο γαμάτος, αλάνθαστος και σωστός είναι, κι αν είναι αγχωμένος να γκρινιάζει, να κλαίει και να οδύρεται μπας και τον λυπηθούν οι Θεοί του Άγχους, της Ανυπομονησίας και της Γκρίνιας. Οι μεταφραστικοί μηχανισμοί, λοιπόν, του γυναικείου φύλου απαιτούν ολοκληρωτικό ρεκτιφιέ. Μεταφράζουν την υπομονή και την ψυχραιμία, δυο άκρως υποτιμημένες αρετές, ως αδιαφορία, τεμπελιά ή ανοχή. Και αρνούνται να πιστέψουν ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν και διαχειρίζονται καταστάσεις και να δείχνουν αυτοέλεγχο. Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, αυτό ισχύει και για αρκετούς άντρες. Άντρες, δηλαδή, που είτε είναι όντως αδιάφοροι -δηλώνω χωρίς ντροπή και πάθος ότι οι άντρες αυτής της συνομοταξίας χαλάνε την πιάτσα-, είτε είναι απλά νευρικοί/αγχώδεις, είτε δεν μπορούν να τιθασεύσουν δύσκολες/έντονες καταστάσεις που απαιτούν ειδικούς χειρισμούς. Η διαφορά, πάντως, μεταξύ των δύο φύλων έγκειται στο ότι ένας άντρας αναγνωρίζει το πρόβλημα και είναι πιο ευέλικτος στο να πιστέψει στην ύπαρξη υπομονετικών ανθρώπων, και η γυναίκα, ενώ το βλέπει με τα ίδια της τα μάτια, το χλευάζει και το υπονομεύει. Ίσως να φταίει και η πολυπλοκότητα της σκέψης μιας γυναίκας που τα απλά τα μετατρέπει σε σύνθετα. Όπως, επίσης, η συχνή τάση να αποφεύγει την ατομική ευθύνη και να αρέσκεται να κατηγορεί τους άλλους. Τέλος πάντων.

Οδεύοντας προς τον επίλογο, οφείλω να τονίσω ότι το άγχος, πάντοτε εντός οριοθετημένου πλαισίου, μας παρακινεί, σαν καύσιμο δημιουργίας, και μας κρατάει σε εγρήγορση. Το πρόβλημα αναδύεται όταν φτάνουμε στα άκρα. Τι πρέπει να κάνει κάποιος για να μην φτάσει στα άκρα; Ποια είναι η λύση; Ουσιαστικά δεν υφίσταται. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η ψυχραιμία και η υπομονή δεν επιβάλλεται ή μαθαίνεται. Δεν υπάρχει κάποιο Πανεπιστήμιο που να διδάσκει υπομονή και ψυχραιμία. Ούτε μπορεί να επιβάλλει κανείς σε κάποιον να είναι ψύχραιμος ή υπομονετικός. Να θυμόμαστε ότι κανείς και τίποτα δεν μπορεί να μας στηρίξει αν εμείς -πρωτίστως!- δεν θέλουμε να στηρίξουμε τον εαυτόν μας. Χρειάζεται, συνεπώς, καλλιέργεια εσωτερικών αντιστάσεων, σωστή ανάγνωση του νοητικού λεξικού και ανάπτυξη δικλείδων ασφαλείας. Κοπιαστική, δηλαδή, και μάλλον χρονοβόρα διαδικασία. Για αυτό και κανείς δεν προτιμά μια τέτοια λύση -όμως, όσοι το επιχειρούν, αυτοί οι ελάχιστοι, δεν το μετανοιώνουν και αναβαθμίζονται προσωπικά. Τι προτείνω, λοιπόν; Δεν θα προβώ σε ευφυολογήματα του στυλ «να μετατρέπετε το άγχος σε θετική ενέργεια» ή «ο πανικός δεν είναι καλός σύμβουλος». Ούτε σε απλοϊκές συμβουλές του τύπου «να τρώτε καλά και να κοιμάστε επαρκώς». Εν κατακλείδι, η συμβουλή που έχω να δώσω είναι να ανακαλύψετε την ψυχοθεραπευτική επίδραση των χόμπι και των ταξιδιών. Από όλα έχει ο μπαξές: χορός, παζλ, ποδόσφαιρο, συλλογή νομισμάτων, ψάρεμα, τρέξιμο, φωτογραφία, σερφ κ.ά. Και όταν λέω ταξίδια, εννοώ ακόμα και μια μονοήμερη εκδρομή, έστω μια δίωρη βόλτα. Μην βαριέστε και μην υποτιμάτε την ψυχολογική και νοητική ανακούφιση που μπορεί να σας προσφέρει ένα όμορφο χόμπι ή μια ωραία απόδραση από την σπαρακτική τριβή της καθημερινότητας και τους φρενήρεις ρυθμούς της πόλης. Τα υπόλοιπα εξαρτώνται από εσάς.

Υ.Γ.1 Μην με κατηγορείτε για το ότι δεν γράφω αναρτήσεις ποδοσφαιρικού περιεχομένου, αλλά δεν βρίσκω κάτι ενδιαφέρον. Κι όπως έχω αναφέρει πολλάκις στο παρελθόν, μην ασχολείστε με φιλικά παιχνίδια!

Υ.Γ.2 Μου είπαν πρόσφατα για ένα παλικάρι που έχει μια γκόμενα εδώ και χρόνια, συζεί μαζί της και πάει και πηδάει άλλες. Αυτό θα πει γνήσιο αρσενικό. Αυτό θα πει ανασφάλεια.

Υ.Γ.3 Νομίζω ότι άπαντες περιμένουν με λαχτάρα τις διακοπές τους. Εύχομαι να περάσετε όλοι όμορφα και να δημιουργήσετε ευχάριστες εμπειρίες/αναμνήσεις. Ο γράφων θα αναχωρήσει στις 9 Αυγούστου για τη μαγευτική Χαλκιδική. Θέλω να πιστεύω ότι μέχρι τότε θα προλάβω να γράψω μια ανάρτηση ακόμα.

Υ.Γ.4 Ο ήλιος, όντας ανυπόμονος, αρχίζει να δύει. Η θάλασσα, αρνούμενη να ξεσηκωθεί, κάθεται εκεί, γαλήνια, δεκτική στα βλέμματα όσων την θαυμάζουν. Με την επιφάνειά της, λεία και επίπεδη,  να διαταράσσεται γλυκά από δυο παιδάκια που ρίχνουν βότσαλα στο νερό. Εσύ; Εσύ κάθεσαι σε μια αναπαυτική ξαπλώστρα. Δίπλα σου βρίσκεται η όμορφη παρέα σου. Ανάμεσά σας επαφίεται μόνο ηρεμία και χαλάρωση. Α! Και ένα κουβαδάκι με πολύ πάγο και λίγες μπύρες. Ξάφνου, εισβάλλει ανώδυνα ο παρακάτω ήχος. Σαν μελωδικό νέκταρ. Κι όλα, έτσι απλά, μετατρέπονται έτι ωραιότερα.

Το πιο άγριο θηρίο

Ο άνθρωπος, ένα εξόχως ευπροσάρμοστο είδος, ιδιαίτερα πετυχημένο θα μπορούσε να πει κανείς, συνιστά ιδιαίτερη και ενδιαφέρουσα οντότητα. Συχνά υποτιμά τα κυρίαρχά ένστικτά του. Διακατέχεται από προσωποπαγή κίνητρα. Αγνοεί συνειδητά την πραγματικότητα. Γιατί τα κάνει όλα αυτά; Έλα ντε! Υποτίθεται ότι, ένεκα της λογικής που διέπει το νοητικό του στάτους, θα έπρεπε να σκέφτεται και να λειτουργεί πιο ορθολογικά. Και να είναι λιγότερο προσανατολισμένος σε μονοπάτια που βρίθουν υπέρμετρου εγωισμού -ή προκλητικής αναίδειας πάσης φύσεως. Όλα αυτά, βέβαια, αποτελούν ψίθυρο σε ανεμοθύελλα.

Ειδάλλως δεν θα (συμπερι)φερόταν σαν άνθρωπος, αλλά ως άνθρωπος.  Το τακτ και το savoir vivre, όμως, έχουν προ πολλού χαθεί.  Και εκατό κλώνους του Χρήστου Ζαμπούνη (φώτο) να είχαμε, δεν θα έφταναν. Όχι τίποτα άλλο, αλλά οι τράπεζες δεν δανείζουν λογική, ήθος και ανθρωπιά. Μόνο χρήματα μοιράζουν. Τι να κάνουμε τα χρήματα; Με τα μυαλά που κουβαλάμε στα κεφάλια μας, πάλι θα χρωστάμε.  Η οικονομική κρίση, βλέπετε, έχει προκύψει ως μία σπαρακτική απόρροια της ηθικής, πολιτιστικής και αξιακής κρίσης που βιώνει η χώρα εδώ και δεκαετίες. Ας μην ξεφεύγουμε, όμως. Ο άνθρωπος, λοιπόν, ζητά συνεχώς περισσότερα. Δύσκολα ικανοποιείται. Είναι άπληστος. Δείχνει, και μάλιστα ποικιλοτρόπως, να απορρίπτει την πολυπόθητη «λιτή αφθονία». Δεν την γουστάρει. Δεν την βρίσκει ελκυστική. Δεν τον ιντριγκάρει. Τα παραπάνω, εντούτοις, υπόκεινται στη σφαίρα του χειρότερου. Το χείριστο είναι ότι (θα) κάνει τα πάντα για να αποκτήσει ποσότητα. Με κάθε κόστος. Είτε πρόκειται για το φυσικό περιβάλλον, είτε για κάποιο ζώο, είτε για κάποιον συνάνθρωπό του. Σας παρακαλώ, μην νομίζετε ότι είμαι αφελής. Ρομαντικός ναι, αφελής όχι. Γνωρίζω ότι το σύγχρονο στάτους κβο ικανοποιείται πρωτίστως με την ποσότητα και αρνείται να συμβιβαστεί με την ποιότητα. Αλλά, ρωτάω ο καψερός, μήπως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για να τολμήσουμε μια τέτοια στροφή; Ίσως η κατάσταση να ήταν πιο ευοίωνη, αν δεν ποντάραμε όλα μας τα λεφτά στην υπερβολική ματαιοδοξία μας. Νομίζοντας, βαυκαλιζόμενοι, ότι διαθέτουμε εξουσία. Ωστόσο, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι η εξουσία, μεγάλο ναρκωτικό, χωρίς κέντρο απεξάρτησης, εκφυλίζει πρόσωπα, ιδέες, θεσμούς και αξίες. Ο εκτροχιασμός, συνεπώς, και συχνά για ασήμαντους, αδιάφορους και αμυδρούς λόγους, κυβερνά την ιδιοσυγκρασία των περισσοτέρων. Το καλάμι, με άλλα λόγια, αποδεικνύεται το πιο ατίθασο άλογο.

Το λιοντάρι, λοιπόν, όταν δεν τον διατάζει το αρχέγονο ένστικτο της πείνας να επιτεθεί, δεν θα σε πειράξει. Ο καρχαρίας αν είναι χορτάτος, κολυμπά δίπλα σου σαν χρυσόψαρο. Ακόμα και μικρότερα ζώα, όπως η αράχνη, ο σκορπιός ή το φίδι, θα αμυνθούν/επιτεθούν μόνο όταν νοιώσουν ότι κινδυνεύουν ή απειλούνται, ή όταν πρέπει να προστατεύσουν τους απογόνους τους. Θα έχουν, τέλος πάντων, κάποιον σημαντικό λόγο που κρίνεται ζωτικής σημασίας για την επιβίωσή τους. Κανένα ζώο του πλανήτη δεν θα σε βλάψει για την κάβλα του. Ο άνθρωπος, όμως, επιλέγει το κακό από αγνή διασκέδαση. Πραγματικός φετιχιστής. Δεν πρόκειται για συνήθεια. Ούτε κάποιο είδος μηχανιστικού αντανακλαστικού. Συνειδητά το επιλέγει. Αυτός είναι το πιο άγριο θηρίο. Και το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να μείνουμε μακριά του.

Υ.Γ.1 Πόσο τέλειο θα ήταν το καλοκαίρι αν δεν γινόταν το πουκάμισο σκατά από τον ιδρώτα;

Υ.Γ.2 «Ναι, έχω κάνει sex tape».
Βανέσα Αδαμοπούλου

Υ.Γ.3 Εγώ και οι γείτονές μου ακούμε τη συγκεκριμένη έκδοση του παρακάτω τραγουδιού, και γουστάρουμε!

Deutschland über alles

Ποιος άλλος θα μπορούσε να κερδίσει το Παγκόσμιο Κύπελλο; Με τα περισσότερα φαβορί να φαίνονται εξασθενημένα, και τους «μικρούς» να βελτιώνονται συνεχώς και να κλείνουν την ψαλίδα, η ποδοσφαιρική λογική επέβαλε την επικράτηση των Γερμανών. Νομίζω ότι, ανεξαιρέτως από συμπάθειες και αγάπες, συμφωνούμε σε αυτό. Και κάτι τελευταίο: ας μην μπλέκουμε τα πολιτικά με το ποδόσφαιρο. Δεν έχει σχέση η κλώνος του Darth Vader με την Εθνική Γερμανίας και την κατάκτηση του Μουντιάλ.

Υ.Γ.1 Άξιζε το βραβείο ο Μέσι; Όχι, βέβαια. Νταξ, δεν έκανε κακό τουρνουά, αλλά το ίδιο ισχύει και για δυο ντουζίνες παίχτες. Τι έπρεπε, δηλαδή; Να πάρουν κι αυτοί βραβείο; Και για να σοβαρευτώ, ο Ρόμπεν, ο Μίλλερ ή ο Ροντρίγκεζ τι έπρεπε να πάρουν;

Υ.Γ2 Δεν ξέρω πόσοι από τους αναγνώστες μου έχουν τατουάζ, αλλά δεν κολλάω, θα το πω. Έχει παραγίνει το κακό. Πας στην παραλία και βλέπεις το κάθε παρτσακλό και τον κάθε ρούκουνα να «στολίζει» το σώμα του με ηλίθια σχέδια και γραφές. Ας καταλάβουμε- επιτέλους!- κάτι: τα τατουάζ δεν πάνε σε όλους. Δεν μπορούν όλοι να τα κάνουν support. Τίθενται κι άλλες παράμετροι στην εξίσωση, όπως στυλ, σώμα, ντύσιμο, εμφάνιση. Σκληρό να λέγεται, αλλά αληθές.

Υ.Γ.3 Πηγαίνω προς το Καβούρι για μπάνιο. Περπατάω με τα συμπράγκαλα στους ώμους και κάποια στιγμή τα αφήνω κάτω, διότι οι τύπισσες θέλουν να πάρουν καφέ. Ξαφνικά, βλέπω να έρχεται μια κοπέλα. Χωρίς να το σκεφτώ ιδιαίτερα, και χωρίς να εξετάζω το φύλο ή την εμφανισιμότητα, παραμερίζω την μία τσάντα για να περάσει η κοπέλα. Αυτόματα η κοπέλα σκάει ένα λαμπερό χαμόγελο και συνεχίζει το περπάτημά της. Κατόπιν, ο φίλος από δίπλα μού λέει: «Ρε μαλάκα, η Δούκισσα ήταν». Και είχε δίκιο ο μπάσταρδος. Ωραία γυναίκα.

Υ.Γ.4 Κορυφαία μπάντα, κορυφαίο άλμπουμ, κορυφαίο τραγούδι.

Η συνέχεια επί χόρτου και οθόνης

Όταν η Αργεντινή παρουσιάζει θλιβερό θέαμα, κάποιοι το ονομάζουν επαγγελματική νίκη. Όταν η Βραζιλία δεν μπορεί να διασπάσει την αντίπαλη άμυνα, τότε γίνεται λόγος για ανορθόδοξη τακτική. Η αλήθεια είναι ότι και οι δυο ομάδες παρουσιάζουν άναρχο ποδόσφαιρο. Με την Αργεντινή να παίζει πιο άναρχα από την Βραζιλία. Συμπαίχτες και αντίπαλοι ψάχνουν τον Μέσι, με τον Καμπέγια να μην μπορεί να βρει λύσεις από τον έξτρα παίχτη που μένει αμαρκάριστος λόγω της προσαρμοσμένης άμυνας πάνω στον Μέσι. Αυτό, δηλαδή που γινόταν στην Μπαρτσελόνα του Γκουαρντιόλα. Ένας Μέσι, λοιπόν, δεν φέρνει την άνοιξη: χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη από τους συμπαίχτες του. Εντούτοις, είναι κάπως υποκριτικό και αστείο αυτή η Αργεντινή να δέχεται τη μισή κριτική από αυτήν της Βραζιλίας. Με τον κλώνο του Τζιν Χάκμαν, τον Φελίπε Σκολάρι (φώτο), να καλείται να βρει τον αντικαταστάτη του Νεϊμάρ. Οι Γερμανοί, πάντως, οι οποίοι θα αντιμετωπίσουν την Βραζιλία την ερχόμενη Τρίτη, δεν αστειεύονται. Ξεκίνησαν δυναμικά το τουρνουά, κάνοντας επίδειξη δύναμης απέναντι στην Πορτογαλία, αλλά φαίνεται ότι ο Λεβ, επηρεασμένος από την ισοπαλία με την Γκάνα, όπως φάνηκε στα παιχνίδια με Αλγερία και Γαλλία, προσέχει ιδιαίτερα τον κώλο του. Πόσω μάλλον όταν πρόκειται για νοκ άουτ παιχνίδια. Με την απουσία του Νεϊμάρ να δίνει μια ενδιαφέρουσα χροιά, μία αινιγματική πινελιά θα έλεγα, ως προς το τι είδους ποδόσφαιρο θα παίξει η διοργανώτρια χώρα (κλισέ). Θα έλεγα, λοιπόν, ότι οι Γερμανοί, που ξέρουν να παίζουν σωστό ποδόσφαιρο, έχουν το προβάδισμα για να πάνε τελικό.

Στην αντίπερα όχθη, έχουμε τους Ολλανδούς. Η ομάδα του Φαν Χάαλ, την οποία -λανθασμένα- είχα υποτιμήσει πριν την έναρξη του τουρνουά, θα αντιμετωπίσει την Αργεντινή. Εντούτοις, για να φτάσει η Ολλανδία σε αυτό το σημείο, έπρεπε να αποκλείσει την ηρωική Κόστα Ρίκα, μια πειθαρχημένη ομάδα, με οργανωμένη άμυνα, στελεχωμένη με ενθουσιώδεις παίχτες, και με έναν προπονητή, ρεαλιστή και πρακτικό, που έπαιζε ποδόσφαιρο αναμονής -εντούτοις κάποια προβληματάκια στις αντεπιθέσεις τα είχαν (π.χ. μικρό πλάτος και μέτριο επιθετικό transition game), ενώ με καλύτερο παίχτη τον τερματοφύλακα δύσκολα φτάνει κανείς μακριά. Τι πρέπει, λοιπόν, να κάνει η Αργεντινή; Να παίξει με αντεπιθέσεις -έχει μαλλιάσει η γλώσσα μου. Αυτή η ομάδα δεν μπορεί να παίξει ποδόσφαιρο πρωτοβουλίας, ενώ διαθέτει ευάλωτη άμυνα και μπερδεμένη τακτική. Καταλαβαίνω τους νοσταλγούς του Μαραντόνα που θέλουν να δουν την Αργεντινή πρώτη, αλλά θα πρόκειται για έκπληξη ολκής αν συμβεί κάτι τέτοιο. Για την ακρίβεια, θα εκπλαγώ αν καταφέρει να προκριθεί εις βάρος της Ολλανδίας. Αρκεί ο ορεξάτος και εκρηκτικός Ρόμπεν, ο M.O.M της Ολλανδίας, να πασάρει πιο γρήγορα. Το ίδιο, βέβαια, λέω εδώ και χρόνια, αλλά προκοπή δεν βλέπω. Τέλος πάντων. Η συνέχεια επί χόρτου και οθόνης.

Υ.Γ.1 «Εξαρχής θεωρώ πως κάθε παίκτης έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και πιστεύω πως ο Κρουλ είναι ο καταλληλότερος στα πέναλτι. Μπορεί να φτάσει σε κάθε γωνία της εστίας κι έτσι τον προετοιμάσαμε, πέφτοντας σε όλα στη σωστή πλευρά. Είμαι περήφανος για τη συνεργασία μας», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Φαν Χάαλ μετά το τέλος του αγώνα. Η αλήθεια είναι ότι μόλις είδα τον Κρουλ, αμέσως θυμήθηκα τον Φαν Μπρόκελεν. Ένα κτήνος που μπορούσε να τεντώσει το κορμί του και να φτάσει τις γωνίες. Ήμουν πολύ μικρός όταν τον είχα παρακολουθήσει, αλλά είχα εκπλαγεί από αυτήν την ικανότητά του.

Υ.Γ.2 Ομολογώ την έκπληξή μου μόλις διάβασα ότι ο Αμπιντάλ έκλεισε στον Ολυμπιακό. Κυρίως διότι μου φάνηκε περίεργο το γεγονός ότι η Μονακό ανακοίνωσε την ανανέωση του παίχτη και μία μέρα αργότερα αυτός βρέθηκε στον Πειραιά. Όπως και να έχει, πρόκειται για έναν μεγάλο παίχτη που θα δώσει λάμψη στο μίζερο πρωτάθλημά μας.

Υ.Γ.3 Ωραίος ο Αλαφούζος. Λεβεντόπαιδο. Και, πιθανολογώ, χιουμορίστας. Δεν εξηγείται διαφορετικά η συμπεριφορά προς τον Καραγκούνη.

Θα μας είχαν βγει τα συκώτια και οι σπλήνες

Τα μάτια μου έπεσαν σε μια λίστα που έδειχνε τις ομάδες με το περισσότερο τρέξιμο. Πρώτοι οι φιλότιμοι Αυστραλοί. Δεύτεροι οι Ρώσοι του Καπέλο. Πόσα χρήματα, άραγε, έπαιρνε ο Καπέλο; Δέκα μύρια; Έντεκα; Δώδεκα; Κάπου εκεί. Όσα και να έπαιρνε, πήγε σπίτι του. Αυτός ο ωραίος προπονητής του Μεξικό παίρνει γύρω στα 300 χιλιάρικα. Ο Σάντος, με τα καλά του και τα στραβά του, έχει λαμβάνειν περίπου 700 χήνες. Ξεφύγαμε, όμως. Έχουμε πει πολλές φορές ότι το τρέξιμο από μόνο του δεν σημαίνει τίποτα. Δεν αρκεί να τρέχεις πολύ, πρέπει να τρέχεις ποιοτικά. Έξυπνα. Να γνωρίζεις τα τετραγωνικά και να ξέρεις να κινείσαι στον χώρο, με ή χωρίς την μπάλα.

Το πόσο τρέχει μία ομάδα επηρεάζεται από αρκετούς παράγοντες. Ένας από αυτούς είναι η φυσική κατάσταση: δεν χρειάζεται να το αναλύσουμε περαιτέρω. Άλλος ένας, κάπως υποτιμημένος, είναι ο προπονητής. Το σύστημα, δηλαδή, που επιλέγει ή, για να είμαι ακριβέστερος, τη διάταξη. Και, φυσικά, την τακτική. Το αγωνιστικό πλάνο. Αν μια ομάδα έχει κατοχή μπάλας, προσπαθεί να πάρει την πρωτοβουλία και παίζει στο τερέν του αντιπάλου, συνήθως δεν τρέχει πολύ. Ο αντίπαλος, αντίθετα, που αμύνεται, γράφει περισσότερα χιλιόμετρα στο κοντέρ. Κι αυτό είναι λογικό: το κυνήγι της μπάλας, αλλά και παιχτών, έχει τίμημα. Κάπως έτσι εξηγείται το γεγονός ότι η Βραζιλία βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της σχετικής λίστας. Με την Ελλάδα, μια χώρα που κατά κανόνα παίζει χωρίς την μπάλα, δηλαδή αμύνεται, να βρίσκεται μία θέση πάνω από την Βραζιλία. Στην 27η η Ελλάδα, στην 28η η Βραζιλία. Σε αυτό το σημείο, σηκώνω τα χέρια ψηλά. Η αμέσως επόμενη χώρα που πόνταρε στην άμυνα και προκρίθηκε, ήταν η Αλγερία, η οποία βρίσκεται στην 6η θέση! Η χαμηλότατη θέση της Ελλάδας, εντούτοις, εξηγείται σε μερικό βαθμό. Η άμυνά της, εδώ και και μια δεκαετία, αποτελεί το δυνατό της σημείο -έστω κι αν, πλέον, δεν βρίσκεται στα υψηλά επίπεδα των προηγουμένων ετών. Υπάρχει διάκριση ρόλων, επιμερισμός εργασιών, μια ενσυνείδητη πίστη ότι εκεί πρέπει να στηριχτούμε. Αυτό μεταφράζεται σε καλές τοποθετήσεις, αλληλοκαλύψεις, έστω κι αν στις διαγώνιες έχουμε πρόβλημα, στενό πλάτος σε κατάσταση άμυνας και, γενικώς, γνώση του πως να παίζουμε σε λίγα τετραγωνικά και να καλύπτουμε το χώρο. Όλα αυτά οδηγούν σε λιγότερο τρέξιμο από μια ομάδα που αμύνεται άναρχα, άτακτα, με αφέλεια. Συν το γεγονός ότι δεν είχαμε να αντιμετωπίσουμε μεγαθήρια. Σκεφτείτε να πέφταμε στον όμιλο της Γερμανίας. Θα μας είχαν βγει τα συκώτια και οι σπλήνες. Τέλος, αν προσθέσουμε και το γεγονός ότι δεν είμαστε ειδικοί στην τέχνη της αντεπίθεσης (τρέξιμο με την μπάλα στα πόδια, ταχύτητα, κίνηση άνευ μπάλας), κάπως έτσι προκύπτει, υποθέτω, η θέση της Ελλάδας στη λίστα με τα χιλιόμετρα των ομάδων.

Η απορία, πιστεύω εύλογη, που αναδύεται είναι απλή και συνοψίζεται στο πως καταφέραμε και προκριθήκαμε με τόσο λίγο τρέξιμο, παίζοντας και με παίχτη λιγότερο για περίπου 50 λεπτά στο ματς με την Ιαπωνία, και κάνοντας, επί της ουσίας, 1,5 καλό παιχνίδι. Σαν το Euro του 2012, όπου προκριθήκαμε στον επόμενο γύρο, πέφτοντας πάνω στην Γερμανία, έχοντας κάνει μόνο ένα καλό παιχνίδι απέναντι στη Ρωσία! Μάλιστα, εκείνο το ματς, με αντίπαλο τους Ρώσους, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της τρίτης και τελευταίας φάσης του Euro. Όπως συνέβη και τώρα με την Ακτή Ελεφαντοστού. Φαίνεται ο Σάντος κάνει πρώτα το λάθος για να βρει το σωστό. Διορθώνει τις ατέλειες, ξεφεύγει από τις εμμονές του, αν και οι εμμονές συχνά αντιπροσωπεύουν ατέλειες του αγωνιστικού πλάνου, και, όπως φαίνεται, οι παίχτες κι ο προπονητής της Εθνικής αντιδρούν καλύτερα όταν βρίσκονται υπό κράτος πίεσης και αμφισβήτησης.

Αντί επιλόγου, ας αναφέρω έναν ακόμα λόγο που η Εθνική έτρεξε τόσο λίγο. Δεν τον συμμερίζομαι, δεν με αντιπροσωπεύει, αλλά νομίζω ότι πρέπει να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Ο λόγος, λοιπόν, έχει ονοματεπώνυμο: Κώστας Κατσουράνης. Και καλά ότι μόλις βγήκε από την εντεκάδα, όλα, ως διά μαγείας, διορθώθηκαν. Τρίχες κατσαρές. Δεν είναι Μέσι ο Κατσουράνης για να αλλάξει τόσο πολύ τις αγωνιστικές ισορροπίες ενός αγώνα και να βελτιωθεί εντυπωσιακά το mentality της ομάδας. Δεν θέλω κουταμάρες. Απλά ο όχλος, η συντριπτική πλειοψηφία του οποίου δεν αγαπάει το ποδόσφαιρο, ψάχνει εξιλαστήριο θύμα. Δεν υπονοώ ότι ο Κατσουράνης είχε καταπληκτική απόδοση απόδοση ή άριστη φυσική κατάσταση, ούτε ότι η εντεκάδα πρέπει να ξεκινά από αυτόν. Αλλά, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι λάθος να κράζουν τον Κατσουράνη και να μιλούν ορισμένοι με τόσο υποτιμητικά λόγια. Λες κι αυτός είναι η πηγή όλων των κακών. Εξάλλου, ο Σάντος είναι αυτός που τον επέλεγε. Ο Σάντος είναι αυτός που τον έβαζε να παίζει ως αμυντικό χαφ, ουσιαστικά μόνο του στον άξονα, έχοντας δεξιά και αριστερά εσωτερικά χαφ. Για να ξέρουμε και τι λέμε.

Υ.Γ.1 Μεγάλο ματς απόψε. Και εξόχως αινιγματικό, καθώς αγωνίζονται δυο ομάδες με διαφορετικά χαρακτηριστικά Δεν έχω ιδέα τι θα συμβεί. Αυτό που ξέρω είναι ότι η Κόστα Ρίκα συνιστά μια ενθουσιώδη ομάδα, με ταλαντούχους παίχτες, που παίζει άμυνα στο τερέν της και, μόλις αναγκάσει τον αντίπαλο σε λάθος, χτυπάει στην αντεπίθεση σαν κόμπρα. Παραδοσιακά έχουμε πρόβλημα με τέτοιες ομάδες -ο Σάντος το γνωρίζει πολύ καλά-, κάτι που σημαίνει ότι θα δούμε την Εθνική να αμύνεται περισσότερο και να επιτίθεται λιγότερο. Μπορούμε, πάντως, να φέρουμε το παιχνίδι στα μέτρα μας και να προσπαθήσουμε να κρατήσουμε το μηδέν μέχρι το ημίχρονο, κάτι που σίγουρα θα αγχώσει τους Κοσταρικανούς: ποιοτικός αντίπαλος, αλλά σε καμία περίπτωση φόβητρο. Προσοχή, όμως, στις διαγώνιες αλληλοκαλύψεις, οι οποίες αποτελούν αδυναμία της ελληνικής άμυνας, και, θυμίζω, απαιτούνται γρήγορες επιστροφές. Η Εθνική, εν κατακλείδι, θα πρέπει να τρέξει περισσότερο από ό,τι συνήθως για να επικρατήσει.

Υ.Γ.2 Αν οι Βραζιλιάνοι, στο ματς με την Χιλή, έβγαζαν τις εμφανίσεις τους και φορούσαν φανέλες του Αχαρναϊκού, θα καταλάβαινε κανείς τη διαφορά; Τι θλιβερό θέαμα είναι αυτό; Τουλάχιστον δεν δαγκώνουν τους αντιπάλους τους. Κυριολεκτικά το εννοώ.

Υ.Γ.3 ...

Περί τουρισμού

Αντιγράφω από μία παλαιά ανάρτηση: «Ο τουρισμός, όπως η ίδια η Ελλάδα, διαθέτει δυο όψεις: μία καλή και μία κακή. Η καλή συνοψίζεται στο ότι -μαζί με την ναυτιλία- αποτελεί την βαριά βιομηχανία της χώρας. Και φέτος το καλοκαίρι η Ελλάδα έχει ''βουλιάξει'' από (αλλοδαπούς) τουρίστες. Η κακή έγκειται στο ότι έχουμε μείνει -ακόμα!- στον τουρισμό του 1960-1970. Με τη χώρα να διαφημίζει τα 3 S: sea, sun, sand. Αν και για κάποιους προστίθεται και ένα τέταρτο, το sex. Τέλος πάντων. Εν έτει 2013, λοιπόν, δεν βρισκόμαστε σε ικανή θέση να επενδύσουμε ουσιαστικά πάνω στον τουρισμό. Κι αυτό το μοτίβο ισχύει από τις διαφημιστικές καμπάνιες της χώρας στο εξωτερικό μέχρι τις συμπεριφορές ορισμένων Ελλήνων (π.χ. καταστηματάρχες, ταξιτζήδες, υπάλληλοι αρχαιολογικών χώρων) που η μόνη ξένη γλώσσα που γνωρίζουν είναι αυτή της κουτοπονηριάς. Εκτός αν θεωρούμε σωστό και θεμιτό, π.χ., να έρχονται τουρίστες, κυρίως αλλοδαποί αλλά και ημεδαποί, σε αρχαιολογικούς χώρους και να τους βρίσκουν κλειστούς. Οι λόγοι προσδιορίζονται στο ομολογουμένως αξιοπερίεργο ωράριο και στις λαμπρές απεργίες. Όπως έχει συμβεί αρκετές φορές στην Ακρόπολη, με ένα πανό του ΠΑ.ΜΕ. να στολίζει τον Ιερό Βράχο. Τζάμπα τα χιλιάδες χιλιόμετρα των Κινέζων και των Ιαπώνων. Πρωτοφανή πράγματα. Μιλάμε για ένα πρωτόγονο είδος τουρισμού. Το θέμα, επομένως, δεν εξαντλείται στην έλευση του τουρίστα. Αυτό είναι το εύκολο. Πάντοτε θα έρχονται τουρίστες. Ανεξαρτήτως ποιος είναι Υπουργός Τουρισμού και πόσα λεφτά ρίξαμε στην διαφημιστική καμπάνια. Η εγγενής αξία της Ελλάδας το εξασφαλίζει. Το θέμα είναι ο ίδιος τουρίστας να ξανάρθει. Να μείνει ικανοποιημένος και να προτιμήσει εκ νέου τη χώρα μας. Αυτό είναι το δύσκολο. Δεν πειράζει, όμως. Θα τα φτιάξει όλα η Όλγα (γυναικάρα!)».

Εξάλλου, και μόνο το ντεκολτέ της αρκεί για να ταρακουνήσει τα νερά. Όπου εμφανιστεί, γίνεται σάλος. Πάταγος. Όπως κάποτε γινόταν με τους Beatles (φώτο). Πάει στην Κίνα και όλα τα μάτια πέφτουν πάνω της. Κι όχι άδικα. Είναι εντυπωσιακή γυναίκα. Και μορφωμένη. Με πτυχία. Δεν έχει περιοριστεί, δηλαδή, στο επώνυμο του πατέρα της και στη σύνδεσή της με την οικογένεια Βαρδινογιάννη. Πάει στην Κωνσταντινούπολη, λοιπόν, και βλέπεις παπάδες, πολιτικούς και τοπικούς φορείς να την λιγουρεύονται. Με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης να καλύπτουν με photoshop το ντεκολτέ της. Για να μην σκανδαλιστούν οι άντρες και παρεκτραπούν. Αφορμής δοθείσης, λοιπόν, αφού αναφερθήκαμε στην γείτονα χώρα, να πούμε ότι η Τουρκία δαπανά για διαφημιστικές καμπάνιες δεκαπλάσια ποσά από ό,τι η Ελλάδα. Και, επίσης, στοχεύει σε τουρισμό υψηλού επιπέδου, προσφέροντας υπηρεσίες που ικανοποιούν και τον πιο απαιτητικό πελάτη. Στην Ελλάδα, πάλι, έρχονται τουρίστες αμφιβόλου ποιότητας. Όχι, δεν ευθύνονται οι επισκέπτες. Η Ελλάδα είναι που τους έλκει σαν μαγνήτης. Συνειδητά. Δεν πρόκειται για συνήθεια ή μηχανιστικό αντανακλαστικό. Τα ελλειμματικά σχέδια, όμως, χαρακτηρίζονται από φινετσάτες ατέλειες.

Και μπορεί ο τουρισμός να αποτελεί για τη χώρα μας μία μορφή βαριάς βιομηχανίας, αλλά θα πρέπει να αποφασίσουμε τι είδος τουρισμό θέλουμε. Ωραία τα ρεκόρ προσέλευσης και τα στατιστικά στοιχεία, αλλά από μόνα τους συνιστούν ψίθυρο σε ανεμοθύελλα. Απαιτείται η ενσωμάτωση νέων πρακτικών που θα προσελκύσουν τον τουρίστα και θα τον πείσουν ότι η Ελλάδα δεν απαρτίζεται μόνο από ήλιο, θάλασσα και μουσακά.  Εν ολίγοις, πράγματι ο τουρισμός φέρνει χρήματα στο ταμείο, αλλά δεν ξεριζώνει νοοτροπίες ετών. Ας μην βαυκαλιζόμαστε ότι ο τουρισμός και μόνο θα συμπαρασύρει τη χώρα σε ανάπτυξη. Όχι, βέβαια. Για να ισχύσει αυτό, θα πρέπει να αλλάξουμε μυαλά. Να συμπεριφερόμαστε ως άνθρωποι κι όχι σαν άνθρωποι. Να μην δαιμονοποιούμε το είναι και να θεοποιούμε το φαίνεσθαι. Λογική και συναίσθημα αποτελεί το δίπτυχο της επιτυχίας. Κι όλα θα γίνουν.

Υ..Γ.1 Μία μέρα ξεκούραση και συνεχίζουμε με προημιτελικά. Προμηνύονται εκπλήξεις!

Υ.Γ.2 Διάβασα ότι ο Γκάλης αναλαμβάνει ρόλο συμβούλου στην Κ.Α.Ε. Άρης. Γιατί, Νίκο; Σίγουρα, όλοι θα θέλαμε έναν ισχυρό επενδυτή, με τον Γκάλη Πρόεδρο και τον Γιαννάκη προπονητή, αλλά ο Γκάλης αποτελεί ένα ιερό τέρας του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Κι αφού κατάφερε και έμεινε εκτός των κοινών του Άρη τόσα χρόνια, αμόλυντος, απρόσβλητος από τη μιζέρια, καλό θα ήταν να κάτσει σπιτάκι του. Και μόνο η παρουσία του, ως θεατής, στα καρεκλάκια του Παλέ, είναι αρκετή.

Υ.Γ.3 Βγαίνει ένας περίεργος τύπος, ονόματι Γαλανός, και λέει ότι είχε κλείσει τον Τσιώλη για προπονητή του Άρη. Λίγες ώρες μετά βγαίνει ο Τσιώλης και διαψεύδει τον κύριο Γαλανό. Μία μέρα αργότερα ο Τσιώλης υπογράφει στην Ξάνθη. Αυτοί είμαστε.

Υ.Γ.4 Ποιος βράβευσε τον Gus G; Μα, φυσικά, ο metal Γιάννης Μπουτάρης! Και μπράβο του.